Blog · 26 oktober 2026 · Evert Aldewereld

Loslaten en winterrust: wat herfst en winter je als wandelaar leren

De ochtenden zijn fris en ik zie mijn adem als ik de deur uitstap. Onder mijn schoenen knisperen de bladeren. De bomen laten los wat ze de hele zomer hebben vastgehouden, zonder moeite, blad voor blad. Ik merk dat ik vanzelf langzamer ga lopen. Mijn schouders zakken. Ik hoef nergens heen.

Wandelen kun je het hele jaar door, maar elk seizoen vraagt iets anders van je. De herfst gaat over loslaten. De winter gaat over rust. In mijn werk als wandeltrainer zie ik dat verschil elk jaar terug: bij de mensen die ik begeleid, en bij mezelf. In deze blog lees je wat loslaten en winterrust voor jou als wandelaar kunnen betekenen.

Wat is het verschil tussen herfst en winter voor een wandelaar?

In de herfst ben je nog volop in beweging, maar het tempo gaat eruit. Je laat de zomer los, de lange tochten en de doelen die je had. In de winter staat de natuur bijna stil. Dan is het tijd om minder te doen en bij te komen, zonder helemaal stil te zitten.

• Herfst: loslaten. Spanning, tempo, prestatie. Wandelen om het wandelen.
• Winter: winterrust. Korter en rustiger lopen, thuis werken aan kracht en balans, en terugkijken op je wandeljaar.
• Voorjaar: weer opbouwen, met nieuwe energie en nieuwe plannen.

Loslaten in de herfst: wandelen zonder spanning

Een boom houdt zijn blad niet krampachtig vast. Veel wandelaars doen dat met hun lijf wel. Ik zie het in elke training: opgetrokken schouders, gebalde vuisten, een strakke kaak en grote passen waarmee je jezelf vooruit trekt. Dat kost energie, en je benen moeten al het werk doen.

Loslaten begint klein. Probeer het tijdens je volgende herfstwandeling:

• Laat je schouders zakken. Adem uit en voel hoe ze een paar centimeter omlaag gaan.
• Ontspan je handen en je kaak. Je armen zwaaien dan vanzelf losser mee.
• Zet kleinere passen. Je voet komt net voor je lichaam neer in plaats van ver voor je uit. Dat helpt ook op glad, nat blad.
• Laat het tempo los. Laat je horloge een keer thuis. Kijk, luister en ruik: natte aarde, geritsel, een specht in de verte.

Ontspannen bewegen vanuit je romp is de basis van ChiWalking. In de herfst voelt het vaak extra natuurlijk, omdat de omgeving je er vanzelf in meeneemt.

Winterslaap of winterrust?

De natuur kent twee manieren om de winter door te komen. Bij een winterslaap gaat een dier bijna helemaal uit. De egel, vleermuizen en de slaapmuis doen dat. Hun lichaamstemperatuur zakt tot een paar graden boven nul, en hartslag en ademhaling gaan flink omlaag.

Bij winterrust gaat het rustiger aan, maar het dier blijft af en toe actief. De das doet dat: zijn temperatuur daalt maar een paar graden en hij wordt regelmatig wakker om te eten.

Bron: Universiteit Utrecht, Waarom houden sommige dieren een winterslaap?

Voor ons als wandelaars past winterrust veel beter dan winterslaap. Je hoeft niet stil te gaan zitten tot het voorjaar. Je doet het rustiger aan en blijft in beweging.

Winterrust bij Aldefit: alle wandelingen van 2026 zijn gelopen

Voor Aldefit zit het seizoen erop. De laatste ChiWalking-workshop van dit jaar is gegeven en de Barefootwandelclub loopt van december tot en met februari niet. Dit jaar liep ik met deelnemers op blote voeten door de parken van Almere, gaf ik workshops bij De Oostvaarders en verzorgde ik opleidingen voor wandeltrainers via de KWbN.

Nu houd ik zelf ook winterrust. Geen winterslaap, want wandelen blijf ik doen. Maar dan zonder planning, zonder groep en zonder klok. Ik laat het werkjaar los, net als de bomen hun blad.

Die rust gebruik ik goed. Ik plan de nieuwe data voor 2027, schrijf verder aan mijn boek Sterke voeten, vrij bewegen en verzamel nieuwe ideeën. Een goed wandelschema heeft niet voor niets rustdagen. Na een vol jaar geldt dat ook voor mij. Zo begin ik straks weer fris en fruitig aan een nieuw seizoen met wandeltrainingen en opleidingen.

Zo houd je zelf winterrust zonder stil te zitten

De Gezondheidsraad raadt volwassenen aan om minstens 150 minuten per week matig intensief te bewegen, en twee keer per week spier- en botversterkende oefeningen te doen. Ook in de winter. Met deze tips lukt dat:

• Kort en vaak. Drie keer per week een stevige wandeling van een half uur is genoeg om in beweging te blijven.
• Kleed je in laagjes. Begin net iets te koel; na tien minuten lopen heb je het warm genoeg.
• Kies schoenen met grip. Op nat blad, modder en ijzel maakt dat het verschil.
• Wandel in het licht. Plan je wandeling rond het middaguur. Loop je toch in het donker? Lees dan mijn blog over de avondwandeling.
• Werk thuis aan kracht en balans. Dan staan je spieren en voeten in het voorjaar klaar om weer op te bouwen.
• Kijk terug en vooruit. Wat ging goed dit jaar? Welke tocht wil je volgend jaar lopen? Bekijk bijvoorbeeld alvast mijn wandelschema voor 20 km.

Bron: Gezondheidsraad, Beweegrichtlijnen 2017

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen winterslaap en winterrust?

Bij een winterslaap, zoals bij de egel, gaat het dier bijna helemaal uit: lichaamstemperatuur, hartslag en ademhaling dalen sterk. Bij winterrust, zoals bij de das, gaat het rustiger aan en wordt het dier regelmatig wakker om te eten.

Hoe wandel je ontspannen?

Loop rechtop, laat je schouders zakken, ontspan je kaak en handen en zet kleinere passen. Laat je voet net voor je lichaam neerkomen. Zo hoeven je benen niet al het werk te doen.

Kun je in de winter blijven wandelen?

Ja. Kleed je in laagjes, kies schoenen met grip en wandel bij voorkeur in het licht.

Zijn er in de winter trainingen bij Aldefit?

Nee. Van december tot en met februari staan er geen workshops en barefootwandelingen gepland. De data voor 2027 lees je op aldefit.nl en in de nieuwsbrief. Een vraag over wandeltechniek kun je altijd stellen: bel of app 06-86180156 of mail naar info@aldefit.nl.

Tot in het voorjaar

Laat deze herfst iets los, al is het maar de spanning in je schouders. En houd in de winter rust zonder stil te zitten. Wil je weten wanneer we in 2027 weer samen op pad gaan? Schrijf je in voor de nieuwsbrief. Je hoort de nieuwe data als eerste en krijgt direct mijn 3 beste wandeltips.

Meer lezen over wandelen? Bekijk alle blogs.