Home › Blog › Wandelen bij diabetes type 2
Wandelen bij diabetes type 2: minder medicatie door bewegen
Onderzoek van het Radboudumc laat zien dat regelmatig wandelen de insulinegevoeligheid bij diabetes type 2 kan verbeteren. In mijn eigen wandelgroep zag ik dat terug bij een deelnemer die met minder medicatie toe kon.
Wandelen als beweegtherapie: al vanaf 30 tot 40 minuten per dag zichtbaar effect op de insulinegevoeligheid.
Wat twintig jaar onderzoek tijdens de Vierdaagse laat zien
Het Radboudumc onderzoekt al twintig jaar wandelaars tijdens de Nijmeegse Vierdaagse, onder wie deelnemers met diabetes. Daaruit bleek dat zij een zware wandelprestatie net zo veilig konden afronden als deelnemers zonder diabetes. Hartslag, lichaamstemperatuur, vochtbalans en finishtijden verschilden nauwelijks van die van de controlegroep, al schommelde de bloedsuiker bij hen sterker en bleef een goede trainingsopbouw belangrijk.
Interessanter dan de wandeldagen zelf was wat er al ervoor gebeurde. Tijdens de trainingsperiode verbeterde de insulinegevoeligheid van deelnemers aanzienlijk, doordat spieren die meer worden gebruikt ook meer glucose als brandstof nodig hebben en daardoor gevoeliger worden voor insuline. Bij een deel van de deelnemers leidde dit tot minder medicatie, bij enkelen zelfs tot volledig stoppen.
Bron: Maria Hopman, hoogleraar Integratieve Fysiologie Radboudumc
Waarom wandelen de insulinegevoeligheid verbetert
Spieren die actief zijn, verbruiken glucose uit het bloed als brandstof. Hoe vaker en langer je wandelt, hoe beter je spieren worden in het opnemen van die glucose, zonder dat daar evenveel insuline voor nodig is. Dat is precies waar het bij diabetes type 2 vaak misgaat: het lichaam reageert onvoldoende op insuline. Beweging is een van de weinige manieren om die gevoeligheid weer te verbeteren, naast voeding en gewichtsbeheersing.
Diabetesvereniging Nederland wijst erop dat de verbeterde insulinegevoeligheid na inspanning tot wel 24 tot 48 uur kan aanhouden. Regelmaat levert dus meer op dan een enkele lange wandeling.
Wat ik meemaakte in mijn wandelgroep
Op een gegeven moment kwam er een mevrouw bij mijn maandagavondgroep. Haar behandelend arts had haar geadviseerd om vaker te gaan wandelen, om haar diabetes beter onder controle te krijgen. Ze wandelde op dat moment nog niet veel, en in het begin liep ze in het midden of achteraan in de groep, terwijl ze rustig haar conditie opbouwde. Naast de maandagavond ging ze ook op andere dagen zelfstandig wandelen, steeds ongeveer een uur.
Na een paar weken kwam ze naar me toe. Haar conditie was al merkbaar verbeterd, vertelde ze, maar er was meer: haar insulinegevoeligheid was flink vooruitgegaan en ze kon al wat minder medicatie gebruiken. Dit is voor mij een van de mooiste kanten van het wandeltrainersvak. Iemand komt bij je in de groep, bouwt stap voor stap aan een gezonder leven en heeft uiteindelijk minder medicatie nodig. Met recht: wandelen is het beste medicijn.
Hoe je zelf begint met wandelen bij diabetes type 2
Een paar uitgangspunten die in de praktijk goed werken:
- Begin met 20 tot 30 minuten stevig doorwandelen per dag en bouw dit rustig op.
- Kies een tempo waarbij je nog kunt praten, maar wel merkbaar sneller ademt dan in rust.
- Overleg met je huisarts of praktijkondersteuner voordat je start, zeker bij medicatie die het risico op een hypo verhoogt.
- Controleer je bloedsuiker vóór en na het wandelen in de eerste weken, zodat je weet hoe je lichaam reageert.
- Bouw regelmaat op boven intensiteit. Vier keer dertig minuten per week heeft meer effect dan één keer twee uur.
Let ook op wat je eet rond het wandelen. In een eerder artikel over suiker en wandelen schrijf ik hoe je je energiepeil stabiel houdt tijdens een wandeling, wat ook voor mensen met diabetes relevant is.
Wil je weten wat wandelen voor jouw situatie kan betekenen, neem dan gerust contact op. Dan denk ik met je mee.
Neem contact op →Veelgestelde vragen over wandelen bij diabetes type 2
Kan wandelen medicatie voor diabetes type 2 verminderen?
Bij een deel van de mensen met diabetes type 2 verbetert de insulinegevoeligheid door regelmatig te wandelen, wat kan leiden tot minder medicatie. Dit verschilt per persoon en hoort altijd besproken te worden met een arts of praktijkondersteuner.
Hoeveel moet je wandelen om effect te zien bij diabetes type 2?
Onderzoek en richtlijnen wijzen op een positief effect al bij 30 tot 40 minuten stevig wandelen per dag, waarbij regelmaat belangrijker is dan snelheid of afstand.
Is wandelen veilig voor mensen met diabetes tijdens langere inspanning?
Onderzoek van het Radboudumc tijdens de Nijmeegse Vierdaagse laat zien dat mensen met diabetes een zware wandelprestatie veilig kunnen leveren, mits er een goede trainingsopbouw is en de bloedsuiker regelmatig wordt gecontroleerd.